Làng đá mỹ nghệ Non Nước nằm dưới chân Ngũ Hành Sơn, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014. Đây là một làng nghề với xưởng và cửa hàng, khác với khu danh thắng là các ngọn núi, nên nên đi với kỳ vọng xem nghề và hỏi đường vận chuyển nếu định mua đồ nặng. Bài này nói về lịch sử và quy mô nghề theo báo chí, cách phân biệt làng nghề với danh thắng, những lưu ý khi ghé và cách ghép vào một lịch nửa ngày.
Lịch sử và nghề đá
Theo báo Tuổi Trẻ (bài đăng 14/10/2017), nghệ nhân Nguyễn Việt Minh cho biết làng đá Non Nước ra đời cách đây hơn 300 năm; những sản phẩm đầu tiên là vật dụng thiết thực như chày, cối và bia mộ. Cùng bài viết, Ngũ Hành Sơn có nền đá cẩm thạch, và đây là điều làm nghề đá hình thành ở vùng này. Cũng theo bài, năm 2014 làng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, và ban quản lý làng nghề khi đó nêu có trên 500 cơ sở với hơn 6.000 người làm nghề. Đây là số liệu năm 2017, nên bài không dùng để nói về hiện nay.
Bài báo cũng ghi việc khai thác đá ở Ngũ Hành Sơn đã bị cấm hoàn toàn. Hệ quả cho người tham quan: nếu bạn quan tâm nguồn đá của một cơ sở, hãy hỏi trực tiếp; bài không có nguồn về nơi các cơ sở lấy đá hiện nay.
Làng nghề khác với danh thắng
Làng nghề là các xưởng và cửa hàng ở chân núi; danh thắng Ngũ Hành Sơn là các ngọn núi và hang động. Hai nơi nằm sát nhau nhưng mục đích khác nhau: ở làng nghề bạn xem cách đục, mài và hoàn thiện, còn ở danh thắng bạn đi bộ, leo bậc và xem hang. Bài chưa tìm thấy nguồn chính thức về vé, giờ hay việc các xưởng có thu phí xem hay không, nên hãy hỏi tại chỗ hoặc trước chuyến đi. Cách xếp thời gian cho danh thắng có ở bài tham quan Ngũ Hành Sơn cần bao lâu.
Lưu ý khi ghé
Bài không nêu tên hay đánh giá một cơ sở cụ thể vì chưa kiểm tra tình trạng hoạt động của từng nơi. Các lưu ý sau là của biên tập:
- Nhiều xưởng có bụi đá và tiếng máy; mang giày kín và giữ khoảng cách với khu đang đục, mài.
- Hỏi trước khi chụp người đang làm việc.
- Đồ đá nặng và dễ vỡ: hỏi cơ sở về cách đóng gói và vận chuyển trước khi mua. Xe riêng có chở được hay không phụ thuộc cỡ xe 4, 7 hoặc 16 chỗ và số, kích thước kiện hành lý của cả đoàn, nên hãy nêu khi đặt nếu định mua đồ lớn.
Ghép vào lịch nửa ngày
Bảng giá có chương trình Đà Nẵng → Linh Ứng – Non Nước → Đà Nẵng, nửa ngày 4 đến 5 tiếng (chương trình nhiều điểm), xem tại trang tour xe Đà Nẵng đi Linh Ứng và Non Nước nửa ngày. Trang chương trình mô tả điểm tham quan là chùa Linh Ứng Bãi Bụt và danh thắng Ngũ Hành Sơn; việc ghé làng đá có nằm trong lịch hay không chưa được ghi, nên hãy nêu khi gửi yêu cầu để điều hành xác nhận thời gian và thứ tự điểm. Từ Hội An, tuyến Hội An → Ngũ Hành Sơn khoảng 20 km, 30 phút một chiều theo bảng giá, xem xe riêng Hội An đi Ngũ Hành Sơn. Nếu muốn đi cả bán đảo Sơn Trà, xem tour nửa ngày Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn.
Thông tin cần gửi
- Điểm đón ở Đà Nẵng hoặc Hội An (xe vào được cổng khách sạn và resort để đón, trả khách) và điểm trả cuối.
- Bạn muốn ghé làng đá bao lâu, và có định mua đồ lớn không để điều hành cân nhắc cỡ xe.
- Số khách, người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, số vali và cỡ xe 4, 7 hoặc 16 chỗ.
- Các điểm còn lại trong lịch và giờ muốn về.
Câu hỏi thường gặp khi ghé làng đá mỹ nghệ Non Nước
Làng đá Non Nước có từ bao giờ và có được công nhận không?
Theo báo Tuổi Trẻ ngày 14/10/2017, làng ra đời cách đây hơn 300 năm và năm 2014 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Làng đá khác gì danh thắng Ngũ Hành Sơn?
Làng nghề là các xưởng và cửa hàng ở chân núi, nơi bạn xem nghề đục, mài đá; danh thắng là các ngọn núi và hang động để đi bộ và leo bậc. Hai nơi sát nhau nhưng mục đích khác nhau.
Có phải mua vé hoặc trả phí khi vào xem làng nghề không?
Bài chưa tìm thấy nguồn chính thức về vé, giờ hay phí xem của các xưởng. Hãy hỏi tại chỗ hoặc trước chuyến đi.
Tôi định mua tượng đá lớn thì xe riêng có chở được không?
Phụ thuộc cỡ xe 4, 7 hoặc 16 chỗ và số, kích thước kiện hành lý của cả đoàn. Hãy hỏi cơ sở về cách đóng gói và vận chuyển, rồi nêu khi đặt xe để điều hành xác nhận cỡ xe.
Chương trình nửa ngày Linh Ứng – Non Nước có ghé làng đá không?
Trang chương trình mô tả điểm tham quan là chùa Linh Ứng Bãi Bụt và danh thắng Ngũ Hành Sơn, không ghi làng đá. Hãy nêu nếu muốn ghé để điều hành xác nhận thời gian và thứ tự điểm.
